James Hansen in Rotterdam

by

 

James Hansen was één van de sprekers op de klimaatconferentie in Rotterdam van 27 november. Ik kon er jammergenoeg niet bij zijn, maar zijn presentatie is gelukkig op internet te zien (video en slideshow). Hansen, directeur van het Amerikaanse onderzoeksinstituut NASA-GISS, is één van de meest toonaangevende klimaatwetenschappers, die er niet voor terugdeinst om politiek gevoelige uitspraken te doen. In een interview met NRC (NRC-pdf) zei hij: “Ik stap uit de rol van de traditionele wetenschapper, door een paar logische conclusies te trekken uit de wetenschap. Ik ben bang dat we geen tijd hebben om te wachten tot deze conclusies empirisch zijn bewezen. Straks is het te laat.” Hij is duidelijk bezorgd over het lot van de (huidige en toekomstige) aardbewoners. Maar hij stoelt zijn mening wel degelijk op breed gedragen wetenschappelijke inzichten, en zijn mening kan dus niet zomaar terzijde worden geschoven als zijnde doemdenken of ‘alarmisme’ (zoals –weinig verrassend– overvloedig wordt gedaan op internet). Een interview met Hansen valt ook te lezen in de Volkskrant.

 

Wetenschappelijke inzichten

De wetenschappelijke inzichten over klimaatverandering (en de rol van broeikasgassen daarin) stoelen volgens Hansen op drie hoofdlijnen:

          Klimaatveranderingen in het (verre) verleden (paleoklimaat)

          Observaties van huidige klimaatveranderingen

          Klimaatmodellering

Hierbij deelt hij modellering vooral een ondersteunende rol toe in het interpreteren (en extrapoleren) van de geobserveerde relaties uit het heden en verleden; de basiskennis komt voort uit de eerste twee gebieden.

 

Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat in het verleden broeikasgassen ook een belangrijke rol speelden bij klimaatveranderingen. Hetzij als versterkende factor (positieve feedback, bv in de cyclus van de ijstijden van de afgelopen miljoen jaar), hetzij als initiator (bv in de langzame opwarming vanaf 65 miljoen jaar geleden).

 

Gevaarlijke verstoring van het klimaat

Wat is gevaarlijk? Hansen voert daarvoor drie criteria aan:

       Massale uitsterving van dieren- en plantensoorten

       Ontdooien van grote ijsmassa’s (Groenland en Antarctica) en daaruit voortvloeiende zeespiegelstijging

       Regionale veranderingen in klimaat (bv extreem weer) en watervoorziening (door verdwijning van gletsjers)

Over het eerste criterium valt volgens sommigen wellicht te twisten (al heeft destabilisatie van ecosystemen potentieel verstrekkende gevolgen), maar over de laatste twee zal iedereen het in principe wel eens zijn.

 

Op basis van die criteria argumenteert Hansen dat de concentratie CO2 in de atmosfeer terugmoet van de huidige 385 ppm naar beneden de 350 ppm. Anders riskeren we het voorbij gaan van zogenaamde ‘tipping points’ (omslagpunten). Bij een ‘tipping point’ zorgt een relatief kleine verandering voor een relatief groot gevolg, en kan het klimaat in een andere evenwichtssituatie terecht komen. Dat nieuwe klimaat hoeft niet perse ‘slecht’ te zijn, maar het is niet het klimaat waar de huidige maatschappij aan is aangepast. En daarom kan het wel problemen opleveren (bv als gevolg van zeespiegelstijging).

 

Potentiele oplossingen

Het grootste probleem volgens Hansen is de grote hoeveelheid winbare kolen. Die is zo groot, dat verbranding van alle voorraden tot ongekende klimaatverandering zou leiden. Daarom moet volgens Hansen alle resterende kolen in de grond blijven, of de resulterende CO2 moet opgevangen en opgeslagen worden (CCS, carbon capture and storage). Dit vooral omdat de gangbare olievoorraden hoe dan ook opgebruikt zullen worden. Hij ziet ook een potentiele rol voor (nog te ontwikkelen) ‘vierde generatie kernenergie’, waarbij nauwelijks kernafval ontstaat. (De Telegraaf pikte dit uit als het voornaamste onderwerp van hun rapportage.) Natuurlijk behoren hernieuwbare energiebronnen tot de benodigde mix. Tot slot ziet hij meer heil in een carbon-tax (met 100% dividend) dan in een cap and trade system. Volgens hem is het stellen van targets, zonder daarbij vast te stellen hoe die bereikt dienen te worden, zinloos. Deze laatste zaken vallen natuurlijk onder het kopje ‘personal opinion’, en als zodanig brengt hij het ook.

Tags: ,

One Response to “James Hansen in Rotterdam”

  1. Symoen Says:

    Dat er iets moet veranderen is begrijpelijk, als we weten dat de fossiele opslag van CO2 een zaak is die miljoenen jaren heeft geduurd en de mensheid enorme hoeveelheden van die stof op amper enkele honderden jaren terug de atmosfeer instuurt.
    Als je van een andere planeet zou komen en onze bedrijvigheid zou waarnemen, zal men zeker de vraag moeten stellen waar die wezens die bovenop een energetische vuurbol leven eigenlijk mee bezig zijn.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: