KNMI: De toestand van het klimaat

by

 

Het nieuwe KNMI rapport “De toestand van het klimaat” is net uitgebracht. Het is een 5 jaarlijkse rapportage gericht aan overheden, organisaties en het algemene publiek. Het kreeg ruim aandacht in de Nederlandse media, vooral de conclusie dat Nederland meer dan twee keer zo snel opwarmt als het globale gemiddelde.


Nou is dat op zich niet zo verwonderlijk, want landmassa’s warmen sterker op dan de oceanen. Iedereen kent wel de ervaring dat ’s zomers op het strand het zand warmer aanvoelt dan de zee. De warmte wordt gemengd (en dus getemperd) in de bovenste waterkolom, en bovendien heeft water een grote warmtecapaciteit (waardoor het minder opwarmt met dezelfde toevoer aan energie). Inderdaad is het grootste deel van Europa sterker opgewarmd dan gemiddeld over de aarde.


Nederland is natter geworden over de laatste 100 jaar. 750 mm neerslag gemiddeld per jaar, zoals ik op school heb geleerd, lijkt nu iets uit het verleden te zijn. 
 


Lokaal-globaal

Figuur 2.1 uit het rapport laat zien dat de temperatuur in Nederland veel sterker heen en weer schommelt dan de globale temperatuur. Ook dat is vrij logisch, want als je een gemiddelde neemt over vele metingen, middel je willekeurige variaties steeds sterker uit. Dat geldt voor vele metingen in de ruimte (globaal vs Nederland) en ook bv voor vele metingen in de tijd (40 jaar versus 5 jaar). Dit mag dan heel logisch zijn, je zou versteld staan hoe vaak de menselijke invloed op het klimaat ontkend wordt, gebaseerd op een 5 (soms zelfs 1) jarige trend of op die ene gletsjer in Afrika (of was het de Himalaya?) die in lengte aan het toenemen is. Dat soort redeneringen kun je voornamelijk op internet vinden (en bijvoorbeeld niet op een wetenschappelijke conferentie). Het positieve eraan is dat je daarmee een waarschuwingssignaal krijgt dat de informatie op de desbetreffende website wellicht niet wetenschappelijk verantwoord is (ook al doen ze vaak hun uiterste best het wel wetenschappelijk te doen lijken).

Temperatuurverloop Nederland en globaal

Temperatuurverloop 1950 - 2008 Nederland en globaal

Op p22 staat te lezen dat “een verband (van de sterke temperatuurstijging) met het versterkte broeikaseffect voor de hand ligt, maar nog niet is aangetoond.” Die zin lijkt meer voor wetenschappers bedoeld dan voor het brede publiek, waar het rapport zich op richt. De onzekerheid ligt hem hier volgens mij voornamelijk in het feit dat de meetreeks over een klein gebied zoveel variatie heeft (zoals hierboven beschreven), en dat maakt het moeilijker om er sterke conclusies aan te verbinden (in vergelijking met de globale temperatuurstijging). En natuurlijk, een strikt bewijs in de mathematische zin van het woord is er niet (en zal er nooit zijn).


De meeste lezers van het rapport (en de media berichten erover) zullen dit echter heel anders interpreteren. Velen zullen hieruit
 opmaken dat het goed kan dat de (globale of lokale?) temperatuurstijging niets met het broeikaseffect te maken heeft. Terwijl de kans daarop erg klein is. Onzekerheid is een begrip dat binnen de wetenschap een heel andere betekenis heeft dan daarbuiten. Veel wetenschapscommunicatie loopt hierop spaak. Jammer.

Desalniettemin is het rapport zeker de moeite waard om te lezen.

 

 

Tags: , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: